Je hebt een stuk klei in je handen en denkt: wat kun je eigenlijk maken met klei? Het leuke is: bijna alles. Van een eenvoudige mok of een klein schaaltje tot een grote vaas, lamp of vrij gevormde sculptuur.

Je hoeft geen ervaren keramist te zijn om met klei te beginnen. Juist als beginner kun je al snel iets maken waar je trots op bent. Klei is vergevingsgezind, je kunt opnieuw beginnen en er is niet één manier waarop iets ‘goed’ moet worden.

Bij Kleistudio Elv werken we vooral met boetseren en handvormen. Geen draaischijf, maar gewoon je handen, klei en je eigen ideeën. Hieronder vind je 15 ideeën om inspiratie op te doen.

1. Een kandelaar

Een kandelaar is een fijn eerste project. Je kunt hem eenvoudig houden, maar ook spelen met vormen, reliëf en texturen. Maak bijvoorbeeld een organische kandelaar die niet helemaal symmetrisch is. Juist dat maakt hem persoonlijk.

2. Een mok

Een handgevormde mok voelt anders dan een perfect gladde mok uit de winkel. Je kunt de vorm helemaal naar je eigen hand zetten. Maak hem rond, hoekig, asymmetrisch of juist heel eenvoudig. Met een oor, zonder oor of met een groot, opvallend oor. Je kunt zelfs kleine structuren of afdrukken in de klei verwerken. Of later jouw lievelingskleur met glazuur geven. Hoe heerlijk is het om je eigen koffie of thee uit je eigen mok te drinken.

3. Een schaaltje

Een schaaltje is misschien wel een van de makkelijkste dingen om met klei te maken. Begin met een platte plak klei en vorm daar met je handen een schaal uit. Je kunt hem gebruiken voor fruit, nootjes, sieraden, sleutels of gewoon als mooi object op tafel.

4. Een vaas

Een vaas hoeft helemaal niet perfect rond te zijn. Sterker nog: een vaas met een beetje beweging in de vorm kan juist heel mooi zijn. Je kunt een vaas opbouwen uit kleirollen en de buitenkant bewust organisch houden. Laat je handen bepalen hoe de vorm ontstaat.

5. Een naambordje

Een klein naambordje voor de voordeur, kinderkamer of tuin is een leuk persoonlijk project. Je kunt letters in de klei drukken, zelf uitsnijden of juist als reliëf toevoegen. Ook leuk: combineer de naam met een klein symbool, bloemetje of andere vorm.

6. Een vogelvoederbakje

Met klei kun je ook iets maken voor buiten. Een vogelvoederbakje bijvoorbeeld. Je kunt spelen met de vorm en het bakje versieren met eenvoudige structuren of afdrukken uit de natuur. Of een lief vogeltje op de rand bijvoorbeeld. Voor buiten gebruiken we vaak grove klei met een stevige chamotte erin.

7. Wanddecoratie

Klei hoeft niet altijd een gebruiksvoorwerp te worden. Je kunt ook iets maken voor aan de muur. Denk aan kleine tegels, reliëfs, abstracte vormen of een groter organisch wandobject. Laat je inspireren door bladeren, schelpen, stenen, koraal of andere vormen uit de natuur.

8. Een beeld of sculptuur

Hier wordt het echt vrij. Een sculptuur hoeft namelijk niets concreets voor te stellen. Je kunt een abstracte vorm maken en gewoon kijken wat er ontstaat terwijl je bezig bent.
Zelf haal ik veel inspiratie uit de natuur. Koraalachtige vormen, organische structuren en beweging in een vorm vind ik bijvoorbeeld prachtig. Ik probeer daarbij niet te veel vooraf te bepalen hoe iets moet worden. Mijn handen mogen het werk doen.
Dat vrije werken met klei past voor mij het beste bij hoe ik keramiek wil maken.

9. Een lamp

Een lamp maken van klei klinkt misschien ingewikkeld, maar het kan juist een heel mooi project zijn. Je kunt bijvoorbeeld een organische lampenkap maken met kleine openingen waardoor het licht naar buiten valt. Wanneer de lamp brandt, krijg je een heel ander beeld dan wanneer hij uit staat.

10. Een botervlootje

Een botervlootje is een mooi voorbeeld van een alledaags voorwerp dat je helemaal naar je eigen smaak kunt maken (en lastig verkrijgbaar is ;). Maak een eenvoudig doosje met een deksel of geef het juist een zachte, organische vorm. Je kunt er structuur in verwerken of het oppervlak heel rustig houden.

11. Een borrelschaal

Een grote borrelschaal is ideaal als je graag met grotere vormen werkt. Je hoeft hem niet perfect rond te maken. Een onregelmatige rand of subtiele deukjes kunnen juist karakter geven. Na het bakken heb je een schaal die niet alleen functioneel is, maar ook onderdeel van je tafel wordt.

12. Een sieradenbakje

Een klein sieradenbakje is een toegankelijk project voor beginners. Je kunt het eenvoudig houden of juist experimenteren met bijzondere randen, texturen en vormen. En het fijne: je hebt er uiteindelijk ook echt iets aan. Je eigen gemaakte bakje op je nachtkastje of in de badkamer, daar wordt je hart toch warmer van.

13. Een plantenpot

Ook een plantenpot kun je helemaal met de hand maken. Maak bijvoorbeeld een eenvoudige ronde pot of experimenteer met een meer organische vorm. Je kunt de buitenkant glad maken, textuur toevoegen of werken met afdrukken van bladeren en andere natuurlijke materialen.

14. Een schaal met een bijzondere vorm

Niet iedere schaal hoeft functioneel of symmetrisch te zijn. Soms is het juist leuk om een vorm te maken die tussen gebruiksvoorwerp en kunstwerk in zit. Een grillige rand, een asymmetrische vorm of een schaal die bijna lijkt te groeien: met klei kun je alle kanten op.

15. Een vrij object

En misschien wel het leukste idee: maak iets zonder precies te weten wat het wordt. Begin met een stuk klei en kijk wat er gebeurt. Duw, trek, vouw, rol, knijp of voeg stukken toe. Je kunt werken met je handen en eventueel eenvoudige structuren of afdrukken gebruiken. Je hoeft niet altijd vanuit een eindresultaat te werken. Soms ontstaat het mooiste werk juist wanneer je de controle een beetje loslaat.

Wat kun je makkelijk maken met klei als beginner?

Als je voor het eerst met klei werkt, zijn een schaaltje, kandelaar, sieradenbakje of eenvoudig wandobject fijne projecten om mee te beginnen.

Je leert ondertussen hoe klei reageert en hoe stevig of dun je een vorm kunt maken. En misschien nog belangrijker: je ontdekt wat jij leuk vindt om te maken.

Want je hoeft niet meteen te weten welke techniek of stijl bij je past.

Iedereen kan het

Een van de fijne dingen aan werken met klei is dat je het niet al hoeft te kunnen. Klei is driedimensionaal en je werkt direct met je handen. Je voelt hoe de vorm verandert terwijl je eraan werkt. Een vorm die eerst niet lukt, kun je aanpassen. En als het echt niets wordt? Dan begin je gewoon opnieuw.

Dat maakt de groeilijn bij klei heel snel. In één middag kun je al ervaren hoeveel verschil een paar eenvoudige technieken kunnen maken. En uiteindelijk ga je naar huis met iets tastbaars dat jij zelf hebt gemaakt.

Werken met klei zonder veel gereedschap

Voor veel projecten heb je verrassend weinig nodig. Klei, je handen en eventueel een paar eenvoudige hulpmiddelen kunnen al genoeg zijn. Zelf werk ik het liefst zoveel mogelijk met mijn handen. Niet omdat gereedschap niet handig kan zijn, maar omdat je met je handen direct contact hebt met het materiaal. Je voelt de klei veranderen. Je merkt waar een vorm dunner wordt, waar hij steviger moet zijn en welke beweging vanzelf ontstaat. Voor mij zit daar een groot deel van de charme van keramiek.

Laat je inspireren door de natuur

De natuur is een eindeloze bron van vormen die je kunt vertalen naar klei.

Denk aan:

• koraal & schelpen
• bladeren
• bloemen
• stenen
• bomen & takken

Je hoeft zo’n vorm niet letterlijk na te maken. Kijk vooral naar de structuur, beweging en organische lijnen.

Een blad kan bijvoorbeeld inspiratie geven voor een reliëf. De grillige structuur van koraal kan de basis vormen voor een sculptuur. En een steen kan je inspireren om juist een heel zachte, ronde vorm te maken.

En wat als je nog nooit met klei hebt gewerkt?

Dan is dat juist een goed moment om te beginnen. Je hoeft geen plan te hebben en je hoeft ook niet vooraf te weten wat je wilt maken. Tijdens een workshop kun je verschillende manieren van werken uitproberen en ontdekken waar je handen vanzelf naartoe gaan.

Bij Kleistudio Elv in Leiden werken we met boetseren en handvormen. Je hoeft dus niet achter een draaischijf te kunnen werken. Je krijgt de ruimte om te experimenteren, te maken en vooral te ontdekken wat jij leuk vindt.

Misschien ga je naar huis met een mok. Of een vaas. Of een sculptuur waarvan je vooraf nooit had bedacht dat je hem zou maken.

En dat is misschien precies het leuke van werken met klei.